1 از كميت او 2 از قوام او 3 از لون او 4 از هيئت او در ضمور و انتفاخ 5 از وقت او 6 از صوت و عدم آن 7 از رايحه و عدم آن 8 از زبديت او 9 از يبوست و صلابت او و عدم آن و اگر باسباب هر يك شروع رود بتطويل انجامد . فصل پنجم در معرفت اشياء مستعمله از اغذيه و اشربه و ادويه و غير آن ، از حبوب : گندم و نخود و لوبيا گرم و ترند و برنج گرم و قابض و جو و ماش سرد و تر و كاورس و باقلى و تخم كتان سرد و خسك و عدس و خشخاش سرد در درجه اول و خشك در درجه ده‌يم حلبه گرم در درجه دويم و خشك در اول و كنجد گرم و تر و شاه دانه گرم و خشك در درجه دويم . و از لحوم گوشت گوسفند غير بز گرم و تر است و گوشت گاو و بز سرد و خشك و گوشت گوساله معتدل و گوشت حيوانات وحشى احر و ايبس است از گوشت حيوانات اهلى و گوشت مرغان غير آبى و گوشت گنجشك گرم و خشگست و گوشت ماهى سرد و تر و سريع الانهضام و زرده تخم مرغ گرم و تر است و سفيده او سرد . همه شيرها سرد و ترند اما برودت و رطوبت در شير گاو بيشتر است از آنكه در شير گوسفند و روغن هر دو گرم و تر است . اما حرارت مسكه كمتر باشد و پنير تازه سرد و تر است و آنچه تيزى در او بود گرم و خشك و از بقول سير و كراث و كرفس و شبت و ترخون و نعنع و جرجير و بادنجان و ورق رشاد و ترب و فودنج همه گرم و خشگند و پياز و بادروج گرمند و تر و اسفاناج در حرارت و برودت معتدل و سلق و گشنيز و بقله يمانى همه سرد و تر و فرفخ سرد و تر و كاسنى سرد و خشك و اصل ترب گرم و خشگست و بلغم را قطع كند و كزر گرم و خشگست و بطىء الهضم و شلجم گرم و تر و سريع الانهضامست .